Afet çantası

Temel çanta

İlk 72 saat dışarıdan yardım gelmeden yetebilmek için. Bu süre keyfî değil: büyük bir afette arama-kurtarma ve yardım ekiplerinin her mahalleye ulaşması gün alır.

• ☐Su — Çantada kişi başı en az 3 litre; evde 72 saatlik stok ayrıcaSusuz kalan bir insanın karar verme ve yürüme yeteneği günler değil saatler içinde bozulur. Şebeke suyu depremde hem kesilir hem kırılan borulardan kirlenir; çeşmeden akması içilebilir olduğu anlamına gelmez.Tazele: 6 ayda bir
• ☐Bozulmayan yüksek kalorili gıda — Kişi başı günde ~2.000 kcal × 3 gün (pişirme gerektirmeyen)Elektrik ve doğalgaz kesilir; pişirilmesi gereken gıda afet anında gıda değildir. Şeker ve karbonhidrat yükü değil, tok tutan kalori lazım.Tazele: 6 ayda bir son kullanma tarihi
• ☐El feneri ve yedek pil — Kişi başı 1 fener + 1 takım yedek pilElektrik ilk kesilen şeydir ve enkaz/merdiven karanlıkta geçilmez. Telefonun feneri kullanılır ama telefonun şarjı haberleşme için saklanmalıdır — ikisi aynı cihaza yüklenmemeli.Tazele: 6 ayda bir pil (akmış pil cihazı bozar)
• ☐Pilli veya kurmalı radyo — Hane başı 1Baz istasyonları hem elektrik kesintisinden hem aşırı yüklenmeden çöker; internet gider. Radyo yayını ayakta kalır ve tahliye, toplanma, su dağıtım anonsları oradan duyulur.Tazele: 6 ayda bir çalışıyor mu diye aç
• ☐Düdük — Kişi başı 1 (çantada değil, boyunda veya cepte)Enkaz altında bağırmak birkaç saat içinde sesi tamamen bitirir ve her nefeste beton tozu solutur. Düdük neredeyse enerji harcamadan çok daha uzağa duyulan, insan sesine benzemeyen bir ses üretir — kurtarma ekibi tam da bunu dinler.
• ☐İlk yardım kiti — Hane başı 1 (steril gazlı bez, sargı, bant, makas, eldiven, antiseptik)Afette hastane ilk saatlerde ağır yaralılara ayrılır; kesik ve sıyrık için sıra beklenmez. Temiz kapatılmayan yara kirli ortamda günler içinde enfeksiyon kapar.Tazele: Yılda bir (kullanılan malzemeyi hemen tamamla)
• ☐Sürekli kullandığın ilaçlar — En az 7 günlük + reçetenin fotoğrafıTansiyon, kalp, diyabet, epilepsi ve psikiyatri ilaçları kesilince afetin kendisinden hızlı zarar verir. Eczane kapalı, kayıtlar erişilemez olabilir; kutunun üstündeki etken madde adı seni tanımayan bir hekime ilacı yazdırır.Tazele: 3 ayda bir son kullanma tarihi
• ☐Powerbank ve kablo — En az 10.000 mAh (≈2 telefon şarjı), dolu tutulurTelefon afet anında fener, harita, kimlik ve haberleşme demektir; şarjı bitince hepsi biter. Elektrik günlerce gelmeyebilir.Tazele: 3 ayda bir şarj et (boş bekleyen powerbank şişer ve ölür)
• ☐Önemli belgelerin kopyası — Kimlik, tapu, DASK poliçesi, sigorta, ruhsat — kilitli poşetteHasar tespiti, yardım başvurusu ve sigorta işlemleri belge ister; asılları enkazda kalır. Kopya, hakkını aramanın tek yolu olabilir.
• ☐Nakit — Küçük banknotlarla, birkaç günlük temel harcama kadarElektrik ve internet olmadan POS cihazı ve ATM çalışmaz; kart bir plastik parçasına döner. Büyük banknotun para üstü çıkmaz.
• ☐Hijyen malzemesi — Sabun, ıslak mendil, tuvalet kâğıdı, diş fırçası-macunAfet sonrası ölümlerin bir kısmı yaralanmadan değil, bozulan sanitasyondan kaynaklanan ishal ve bulaşıcı hastalıklardan olur. El yıkamak burada bir konfor değil, bir korunma yöntemidir.
• ☐Isı yalıtım battaniyesi — Kişi başı 1 (avuç içi kadar, ~50 g)Hipotermi ılık havada bile öldürür: yağmurda ıslanmış ve hareketsiz bir insan gece boyunca donabilir. Enkaz başında beklerken ya da açıkta geçirilen ilk gecede en çok bu lazım olur.
• ☐Kalın iş eldiveni ve toz maskesi — Kişi başı 1 çift eldiven + FFP2/N95 maskeEnkaz kırık cam, çivi ve keskin sacdan oluşur; yaralanan el seni hem işe yaramaz hem enfeksiyon adayı yapar. Yıkılan betondan çıkan ince toz (silika) saatler içinde nefes yollarını daraltır.
• ☐Çok amaçlı çakı — Hane başı 1 (konserve açacağı ve makas içeren)Konserveyi açamamak, kablo veya kumaş kesememek küçük görünür ama elinde başka alet olmadığında akşamını belirler.
• ☐Koli bandı ve plastik örtü — 1 rulo geniş bant + 2-3 m² kalın naylonKırılan pencereyi kapatmak, ıslanmayı önlemek, KBRN durumunda odayı izole etmek ve kırık bir eşyayı sabitlemek için. Ucuz ve hafif ama yerine geçecek bir şey yok.
• ☐Kâğıt ve kalem — Küçük bir defter + kurşun kalemNereye gittiğini kapıya yazmak, kurtarma ekibine bilgi bırakmak ve telefon şarjı yokken bir numarayı not etmek için. Kurşun kalem ıslakta ve soğukta çalışır, tükenmez çalışmaz.
• ☐Yatağın yanında sağlam ayakkabı ve fener — Her yatağın yanında 1 çift + 1 fenerDeprem geceleri olur ve sarsıntı biter bitmez zemin kırık cam, devrilmiş eşya ve moloz olur. Çıplak ayakla atılan ilk adım seni daha evden çıkmadan yaralı hâle getirir.

Kime göre eklenenler

Herkes için değil: evinde ilgili kişi varsa eklenir.